Suyu ekip tuz biçiyorlar

Erzincan’ın Kemah ilçesinde yaklaşık 3 bin yıllık geleneksel yöntemlerle tuz üretimi yapılıyor. Sera görünümündeki yüzlerce havuza doldurulan tuzlu su, güneş altında buharlaştırılarak kristal tuza dönüştürülüyor.

Kemah ilçesine yaklaşık 4 kilometre uzaklıktaki Kömür köyünde bulunan ve geçmişi yaklaşık 460 yıl öncesine dayanan tuz ocağı, yüzyıllardır bölgenin tuz ihtiyacının karşılanmasında önemli rol oynuyor. Osmanlı döneminde Ermeniler tarafından işletildiği belirtilen ocak, uzun yıllar Tuz İşletmeleri Genel Müdürlüğü tarafından işletildikten sonra özelleştirildi.

Yaklaşık 250 bin metrekarelik alana yayılan tesiste, yerin yaklaşık 100 metre derinliğindeki tünellerden çıkarılan tuzlu su, sayıları 150’yi bulan havuzlara aktarılıyor. Güneşin etkisiyle suyun buharlaşmasının ardından havuzlarda kalan kristal tuzlar, işçiler tarafından zahmetli bir çalışmayla toplanıyor.

Evliya Çelebi de Seyahatnamesi’nde bahsetti

Tarihi tuz ocağı, Osmanlı döneminin ünlü seyyahı Evliya Çelebi’nin Seyahatnamesi’nde de övgüyle bahsettiği üretim merkezleri arasında yer alıyor. Yüzyıllardır sürdürülen geleneksel yöntemler, günümüzde modern tesislerin yanında yaşatılmaya devam ediyor.

Havaların ısınmasıyla birlikte üretimin arttığı tesiste, tuz üretimi haziran ayı ortalarında başlayıp eylül ayı ortalarına kadar devam ediyor.

Kemah tuzu birçok kente gönderiliyor

İşçiler tarafından büyük emekle üretilen Kemah tuzu, başta Doğu Anadolu Bölgesi olmak üzere İstanbul, Bursa, Ankara, Erzurum, Trabzon ve İzmir gibi birçok kentte satışa sunuluyor.

Lezzeti ve gıda ürünlerinin raf ömrünü uzatması nedeniyle yörede özellikle peynir üreticileri, yaylacılar ve salamuracılar tarafından tercih edilen Kemah tuzu, bölge ekonomisine de katkı sağlıyor.

İşletme sahibi Metin Tanrıkulu, doğal yöntemlerle elde edilen tuzun herhangi bir kimyasal katkı içermediğini belirterek, üretim sürecini anlattı.

Tanrıkulu, “Kaynağından suyla erimiş olarak gelen tuz, havuzlara alınarak burada güneşin sıcaklığı ile buharlaştırılıp tekrar kristalize ediliyor. Bunun için havanın sıcak olması önemli. Buradaki üretim haziran ayı ortasından eylül ayı ortasına kadar sürüyor. Zor şartlarda ve 3 ay gibi kısa sürede Erzincan ve çevresinin tuz ihtiyacını karşılıyoruz” dedi.