Tokat’ta Çivi Kullanılmadan Yüzyıllar Öncesine Dayanan Cami: Silahtar Ömer Paşa

Tokat’ın Erbaa ilçesine bağlı Akça köyünde konumlanan Silahtar Ömer Paşa Camii, 942 yıl önce inşa edilmiş ve zamanın mimari zevklerini yansıtan nadide bir yapı olarak günümüze kadar gelmiştir.

Osmanlı ve Selçuklu dönemlerinin mimari özelliklerini harmanlayarak oluşturulan bu cami, ahşap ve taş malzemelerin ustaca kullanıldığı çandı tekniği sayesinde herhangi bir çivi kullanılmadan yapılmıştır. Caminin tarihiyle ilgili olarak, ceylan derisi üzerine yazılmış olan ve H.1087-M.1676 tarihlerini taşıyan bir levha bulunmakta, bu tarihler caminin 17. yüzyılda Osmanlılar tarafından veya 1082 yılında Selçuklular tarafından yapıldığına dair iki farklı iddiayı desteklemektedir.

İç mekanı sade dış görünüşüne karşın, ahşap işçilikleri, geometrik tavan süslemeleri, Selçuklu motifleriyle bezeli mihrap ve minberi ile dikkat çeken cami, aynı zamanda depremlere karşı gösterdiği dayanıklılıkla bilinir. 1939 ve 1942 yıllarındaki büyük depremleri hasarsız atlatan cami, 1942 Niksar-Erbaa depreminde minaresi hariç büyük bir zarar görmemiştir.

Depremin ardından minaresi onarılan cami, tarihi ve estetik değerleriyle ziyaretçilerini ağırlamaya devam etmektedir. Cami hakkında bilgi veren Sadık Demirdağ, yapıyı daha da özel kılan çivisiz ahşap geçmeli yöntemiyle inşa edilmiş olması ve İpek Yolu üzerinde stratejik bir konumda bulunmasıdır. Caminin, tarih boyunca birçok kervana ev sahipliği yaptığı bilinmektedir.