Kıdem Tazminatı Ne Kadar?

İşten çıkan kişilerin 2020 yılı itibariyle alabilecekleri kıdem tazminatı tutarı yaklaşık olarak net yıllık ortalama ücretin hizmet yılı ile çarpımına eşittir. Kıdem tazminatı tutarı doğrudan kişinin kayıtlı maaşına ve çalışma süresine bağlı olduğu için aşağıdaki konularda faydalar sağlamaktadır:

• Kıdem tazminatı işten atılan kişiler için bir güvence ve işsizlikten bir süre koruyacak bir katkıdır.
• Kıdem tazminatı aynı zamanda çalışanların iş yerlerinden maaşlarını aldıkları tam tutardan göstermeleri konusunda baskı yapmalarına neden olan bir unsurdur.
• Diğer yandan kıdem tazminatının iş veren açısından bir faydası ise özellikle uzun süredir çalışan ve işlerinde ustalaşmış çalışanları kıdem tazminatlarını yakmamak adına işlerinden ayrılmaktan caydıracak bir unsur olmasıdır.

Kıdem Tazminatı Nedir?

Kıdem tazminatının özelliği çalışan kişiye ancak işten çıkarılma durumunda verilmesidir. Dolayısıyla kendi isteğiyle işten ayrılan kişi kıdem tazminatını alamaz. Ancak diğer yandan bunun belirli bir istinası da vardır. Kanunen bir defaya mahsus olmak üzere en az 15 yıldır sigortalı olanlar, evlilik sebebiyle işten ayrılan kadınlar ve doğum sebebiyle işten ayrılan kadınlar kıdem tazminatı alabilirler.

Kıdem tazminatının tutarını belirleyen iki faktör şudur:

• Çalışanın brüt maaş tutarı,
• Çalışanın iş yerinde kaç yıldır çalıştığı.

Dolayısıyla çalışanın brüt maaşı ne kadar yüksek ve kıdem yılı ne kadar fazla ise kıdem tazminatı da o kadar fazla olacaktır. 

Kıdem Tazminatı Kimler Alabilir?

Kıdem tazminatı alabilecek kişilerin öncellikle çalıştıkları iş yerinde en az 1 yıl çalışmış olması gerekir. 1 yıldan az çalışmış kişilere kıdem tazminatı ödenmez. Diğer yandan çalışanın yüz kızartıcı veya tazminatsız işten çıkarmayı haklı gösterir sebepler dışında iş yeri tarafından işine son verilmiş olması gerekir. 

Kıdem Tazminatı Nasıl Hesaplanır?

Kıdem tazminatının hesaplanması yapılırken hesaplamaya esas olarak 365 gün esas alınır. Diğer yandan hesaplamada esas alınan en önemli unsurlardan birisi kişinin brüt maaşı diğeri ise çalışma süresidir. Buna göre örnek olarak bir işyerinde 10.000 TL brüt maaşla çalışan bir kişinin farklı çalışma sürelerinde alacağı kıdem tazminatı tutarı aşağıdaki gibidir:

• 1 yıl çalışmış ise 4.061 TL kıdem tazminatı alır.
• 3 yıl çalışmış ise 14.904 TL kıdem tazminatı alır.
• 5 yıl çalışmış ise 33.413 TL kıdem tazminatı alır.
• 10 yıl çalışmış ise 66.827 TL kıdem tazminatı alır.

Kıdem Tazminatı Hangi Durumlarda Alınamaz?

Çalışan birisinin kıdem tazminatı alamayacağı haller aşağıdaki gibidir:

• Yüz kızartıcı suçlardan, hırsızlık, zimmete para geçirme vb sebeplerle işten atılanlar,
• Cinsel taciz veya iş yerinde şiddet suçlarında işten çıkarılanlar,
• İş yeri güvenliğini ve iş güvenliğini bilerek tehlikeye atanlar,
• İş yerindeki makine iş yerine ait mallara 3 maaşı ile ödeyemeyeceği kadar zarar verenler,
• İş yerinde iş güvenliği önlemlerini bilerek almamakta direnenler,
• Kendi isteği ile işten istifa edenler.

Dolayısıyla suç teşkil eden herhangi bir sebeple işten atılan çalışana tazminat ödenmez.

İhbar Tazminatı Nedir?

Kıdem tazminatının aksine ihbar tazminatı ise çalışanların işten ayrılmaları durumunda iş yerlerine karşı ortaya çıkan bir maddi sorumluluklarıdır. Kıdem tazminatı gibi ihbar tazminatı da çalışma süresine ve çalışanın brüt maaşına göre belirlenir. İhbar tazminatının ödenme şartı ise işte ayrılan çalışanın ihbar süresini doldurmadan işi bırakmasıdır. Şayet istifa eden çalışan ihbar süresini doldurup işi bırakırsa bu durumda ihbar tazminatı ortadan kalkar. Diğer bir yol ise iş yerinin ihbar tazminatı istememeden çalışanın hemen işi bırakmasını talep etmesidir. Bu durumda da çalışan ihbar tazminatı ödemez.