İmar hakkı aktarımında değişiklik

Köy Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi, 5 Aralık 2024’te TBMM Genel Kurulu’nda kabul edilerek yasalaşmıştı. Düzenlemeyle İmar Hakkı Kanunu’na “imar hakkı aktarımı” tanımı eklenmişti. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Mekansal Planlama Genel Müdürlüğü’nün bu kapsamda hazırladığı “Arazi ve Arsa Düzenlemeleri Hakkında Yönetmelik Değişikliği” Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi.

Bakan Kurum: “Vatandaşlarımızın mağduriyetini gidereceğiz”

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, değişiklikle ilgili sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda şu ifadelere yer verdi:

“Vatandaşlarımızın hayatını kolaylaştıracak bir adım daha attık. Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren ‘Arazi ve Arsa Düzenlemeleri Hakkında Yönetmelik Değişikliği’ ile uzun yıllardır süren bir sorunu çözüme kavuşturuyoruz. Bu kararla; parseli kamu hizmet alanında kalan vatandaşlarımızın mağduriyetlerini gidereceğiz. Kamu kurumlarımız ise; vatandaşlarımıza hizmet edecek kamusal yatırımları hayata geçirebileceği alanlara sahip olacak. Milletimize hayırlı olsun.”

Yapılan düzenleme ile; vatandaşların verilemeyen imar haklarının değeri tespit edilecek, bu değere karşılık gelen hakları, imar planı kararıyla belirlenen alanlara aktarılacak. Uygulama, 2019 yılı öncesinde İmar Planı uygulamaları ile Kamu Ortaklık Payı (KOP) hisselendirmesi ile oluşan parseller de dahil olmak üzere, imar uygulaması marifetiyle kamu eline geçişi sağlanamayan imar planındaki kamu hizmet alanlarına (okul, hastane, belediye hizmet alanı, resmi kurum alanı gibi) ayrılan ancak uzun yıllar vatandaş mülkiyetlerindeki kamulaştırılmamış parselleri kapsayacak.

Hukuki anlaşmazlıklar giderilecek

Vatandaşlara parsellerinin tamamının ya da bir kısmının kamu hizmet alanları içinde kalması sebebiyle, yapılaşma hakkının verilememesinden kaynaklanan hukuki anlaşmazlıkları giderilecek, mağduriyetlerinin önüne geçilecek. İmar hakkı aktarımı ile vatandaşların kullanamadığı parseline, hissesine karşılık gelen imar haklarının, imar planı kararı ile belirlenen başka bir alanda kullanılması sağlanacak. Böylece bir taraftan vatandaş imar hakkına kavuşurken bir taraftan da kamuya yeni hizmet alanları kazandırılacak ve yapılacak tüm işlemler kamu ve toplum yararına yürütülecek.

Mülkiyetler istemeden el değiştirmeyecek

İmar hakkı aktarımında vatandaşın mülkiyetine el konması söz konusu olmayacak. Aksine, imar hakkı aktarılacak taşınmaz sahibi ile imar hakkının gittiği taşınmaz sahibinin karşılıklı muvafakati ile yapılacak. Tüm işlemler Kamulaştırma Kanununa göre Sermeye Piyasası Kurulunca lisans almış bağımsız değerleme kuruluşlarınca gayrimenkul değerleme esasları doğrultusunda tesis edilecek. Kamu kurumları ve yerel yönetimler ile vatandaşlar arasındaki hukuki anlaşmazlıklar bu sayede her iki tarafa da mali yük getirmeden çözülebilecek. İmar hakkı aktarımı iş ve işlem süreçleri yetki alanları dahilinde imar planı onaylamaya yetkili İdareler (Yerel Yönetim/Bakanlıklar) tarafından yürütülecek.

Parselasyon planları e-Devlet üzerinden duyurulacak

Yönetmelik kapsamında Onaylanan Parselasyon Planlarının Bakanlık tarafından geliştirilen Parselasyon İzleme Denetleme Sistemi’ne (PARSİD) girişi zorunlu hale getirildi. Bu sayede vatandaşları, taşınmazını ilgilendiren bir parselasyon işlemi onayı/askı ilanı gibi idari işlemlerden e-Devlet uygulaması sayesinde haberdar olacak. Vatandaşlar, e-Devlet ile entegre çalışan PARSİD üzerinden parselasyon kapsamına giren taşınmazına dair tüm bilgilere ulaşabilecek, idareye gitmeden itirazlarını yapabilecek.

Hasan Özkan