Hangi Hastalık Durumunda Ne Kadar Engellilik Oranı Verilmektedir?

Farklı hastalık tiplerinde engellik oranının nasıl belirlendiği konusu gelir vergisi kanununa dayalı olarak düzenlenmiştir. Bunun sebebi kişilerin engellilik oranına göre gelir vergisinden ve sosyal güvenlik prim ödemelerinden farklı oranlarda muaf olma durumlarının ortaya çıkacak olmasıdır.

Engellilik Oranı Nasıl Tespit Edilir?

Rahatsızlığı olan kişilerin özürlülük durumun tespiti kamu sağlık kurumları tarafından yapılır. Bir sağlık kurumunun engellilik oranının tespiti konusunda rapor verebilmesi için aşağıdaki alanlarda uzaman hekimlere sahip olması gerekir:

• İç hastalıkları uzmanı,
• Göz hastalıkları uzmanı,
• Kulak-Burun-Boğaz hastalıkları uzmanı,
• Genel Cerrahi uzmanı,
• Nöroloji ve psikiyatri uzmanı.

Engellik raporunda bu uzmanlardan oluşan 6 kişilik heyet ayrı ayrı raporu onaylar ve imzalar. 

Özürlülüğe Neden Olan Hastalıklar Nelerdir?

Engellilik durumu teşkil edecek hastalıklar şunlardır:

• Nörolojik hastalıklar,
• Psikiyatrik hastalıklar,
• Göz hastalıkları,
• KBB hastalıkları,
• Karın hastalıkları,
• Ürolojik hastalıklar,
• Kan hastalıkları,
• İç hastalıkları,
• Sindirim sistemi hastalıkları,
• Ortopedik hastalıklar,
• Deri hastalıkları,
• Kalp hastalıkları,
• Onkolojik hastalıklar,
• Yanıklar.

Şayet kişinin birden fazla hastalıkla ilgili engellilik durumu varsa en yüksek engellilik oranını yaratan hastalığı dikkate alınır. Dolayısıyla bir hastalıktan %40 ve diğer bir hastalıktan %30 engellilik mağduru olan kişinin engellilik oranı en yüksek oran olan %40 kabul edilir. Sosyal güvenlik kurumu tarafından tüm hastalıkların engellilik oranları aynı değerlendirilir. Yani örneğin %60 engellilik teşkil eden göz hastalığı ile %60 engellilik teşkil eden kalp hastalığı aynı oranda engellilik yaratır. 

Nörolojik Hastalıklarda Özürlülük Nasıl Belirlenir?

Nörolojik bir rahatsızlığı olan kişilerin engellilik durumu pareziler, epilepsi hastalığı, tremor ve baş kemiklerinin açıklıkları durumunda engellilik teşkil eder. En yüksek oranda engellilik yaratan nörolojik hastalıklar paraparezi veya diparezi hastalıklarıdır. Bu hastalıklar %100’e varan engellilik yaratabilir. 

Ruh Hastalıklarında Özürlülük Nasıl Belirlenir?

Ruh ve sinir rahatsızlığı olan kişilerin engellilik durumu zekâ geriliği, demans, şizofreni, alkolizm, otizm, beyin hasarları, manik bozukluklar, bipolar durumu, kişilik bozuklukları gibi rahatsızlıklardır. En yüksek iş gücü kaybına %100 özürlülük ile %20 altında zeka geriliği sebep olur.

Göz Hastalıklarında Özürlülük Nasıl Belirlenir?

Göz rahatsızlığı olan kişilerin engellilik durumu görme bozuklukları, çift görme veya görme alanında daralma durumlarıdır. Burada en yüksek engellilik oranı iki gözün de görmemesi durumunda meydana gelir ve %100 engellilik olarak değerlendirilir.

Karın Hastalıklarında Özürlülük Nasıl Belirlenir?

Karın hastalığı olan kişilerin engellilik durumu mide rezeksiyonu, tedavi edilemeyen anal ikontinanas, barsak rezeksiyonu, total kolektomi, over yokluğu ve tedavi edilemeyen rektovaginal fistüller gibi rahatsızlıklar sebebiyle meydana gelir. Karın hastalıklarında en yüksek engelliliğe %80 ile total kolektomi sebep olur.

Ortopedik Hastalıklarda Özürlülük Nasıl Belirlenir?

Ortopedik hastalığı olan kişilerin engellilik durumu en sık rastlanan engellilik sebebidir. Burada her iki kolun veya elin kaybı, üst kol ampütasyonu, parmak ve eklem kayıpları veya kullanılama durumları, bacak kaybı veya ayak ampütasyonu gibi durumlar engellilik sebebidir. En yüksek engellilik durumu %95 ile her iki kolun veya elin kaybı durumunda söz konusu olur.

Göğüs Hastalıklarında Özürlülük Nasıl Belirlenir?

Göğüs hastalığı olan kişilerin engellilik durumu akciğer hastalıkları, tüberküloz, solunum hastalıkları ve akciğer kaybı hastalıklarında söz konusu olur. 

Onkoloji Hastalıklarında Özürlülük Nasıl Belirlenir?

Kanser hastalığı olan kişilerin engellilik durumu kanserin üçüncü veya dördüncü evrede olup tedaviye cevap vermemesi durumunda söz konusu olur. Tedaviye cevap vermeyen bu evre kanseri olup çalışamayacak durumda olan kişinin engellilik oranı %80 olarak kabul edilir.